Finland en Griekenland in één land

In een opmerkelijk werkstuk wordt ingegaan op de financiële toestand van België en de verschillende gewesten. En de alles behalve verrassende conclusie luidt: “In geval van scheiding van de geldstromen in drie autonome gewesten zou Brussel er even erg aan toe zijn als Griekenland, zou Wallonië gewoonweg failliet zijn, en zou Vlaanderen aan de top staan in Europa. Vlaanderen zou geen schulden hebben maar wel een tegoed van 195 miljard euro. In de (Belgische) werkelijkheid zal Vlaanderen met een molensteen om de hals meegesleurd worden op de zuidhelling van Europa”.

De auteur van de korte studie (9 bladzijden met vooral cijfermateriaal) analyseert het primair saldo, het begrotingssaldo, de overheidsschuld en de schuldratio, en komt op die manier tot opvallende uitspraken.

Wat het primair saldo bijvoorbeeld betreft, alle ontvangsten dus min alle uitgaven, behalve de interestlasten. Op Belgisch niveau is er bijna altijd een overschot – van 1990 tot vandaag. Vlaanderen heeft altijd een overschot dat bijna altijd groter is dan het geconsolideerd bedrag op Belgisch niveau. Wallonië heeft bijna altijd een tekort, Wallonië is nooit in staat geweest om een cent te betalen voor de interesten op zijn aandeel in de overheidsschuld, laat staan om die schuld af te betalen.

Op het vlak van het begrotingssaldo zijn er ook wel enkele aardige uitsmijters: Op Belgisch niveau is er in de regel (sinds 1950) een tekort. In de jaren 2000 tot en met 2006 was er een overschot.  Maar Vlaanderen heeft behalve één jaar (1990) altijd een begrotingsoverschot, zelfs met een stijgende trend tot aan de financieel-economische crisis. Wallonië heeft altijd een begrotingstekort, net zoals Brussel trouwens.

De overheidsschuld dan: de totale Belgische schuld stijgt tot in 1998, blijft ongeveer constant tot in 2007 en stijgt dan aanzienlijk in de laatste 3 jaar, tot 341 miljard euro in 2010. De Vlaamse schuld daalt voortdurend. Van 64 miljard euro in 1990 tot 0 euro in 1999. Vanaf 1999 heeft Vlaanderen een tegoed dat stijgt tot 194 miljard euro. De Waalse schuld – u had het al geraden – stijgt voortdurend. Van 128 miljard euro tot 480 miljard euro, net als de Brusselse schuld, die in 2010 55 miljard euro bedroeg.

Om af te sluiten, de schuldratio. Op Belgisch niveau bedraagt de schuldratio al sinds 1983 meer dan 100 en is opgelopen tot 134 in 1993. Vanaf 1994 daalde hij dan weer, maar de laatste jaren gaat het weer in de richting van 100. Na Griekenland en Italië heeft België vandaag de derde hoogste schuldratio in de Eurozone.  De Vlaamse schuldratio bedroeg 63 in 1990, net boven de EU-norm van 60 die als een maximum voor gezond begrotingsbeleid gezien wordt, en is sindsdien stelselmatig gedaald tot 0 in 1999. Vanaf dan heeft Vlaanderen een vorderingsratio. De Waalse schuldratio start al dramatisch op 286 en stijgt voortdurend naar een schijnbaar onmogelijk cijfer van 508 in 2010. De Brusselse schuldratio start op 85 en eindigt voorlopig op 151, waarmee Brussel op Grieks niveau komt. 

Staan straffen nog in verhouding tot de gepleegde feiten?

Als men bepaalde beestachtige feiten onderzoekt, analyseert en het proces voor de rechtbanken volgt, kan men toch tot geen ander besluit meer komen. Het gerecht is in België toe aan enkele fundamentele wijzigingen en veranderingen. Zeker als je dat bekijkt in de (bijna automatische) toepassing van de wet-Lejeune en andere wettelijke maatregelen die grotendeels uitvloeisels zijn van de theorieën die op het einde van de jaren 60 van de vorige eeuw werden ontwikkeld. Het kwam erop aan de dader van moorden ook als slachtoffer te zien: hij (of zij) was namelijk het slachtoffer van de onderdrukkende kapitalistische maatschappij, waardoor de persoonlijkheidsstructuur van bepaalde mensen helemaal in de vernieling werd gereden. Zij waren, samen met de échte slachtoffers, ook slachtoffers en moesten dus best ook zo worden behandeld. Daarom: liefst géén vrijheidberovende gevangenisstraf, liefst vervangende gemeenschapsdiensten, liefst zo snel mogelijk een tweede kans in de maatschappij, enzovoort, enzovoort.
Het heeft allemaal weinig geholpen, als men het zo merkt. Alleen worden de échte slachtoffers steeds vaker aan hun lot overgelaten, en lopen criminelen en crimineeltjes binnen de kortste keren terug op straat.
Neem nu de criminele Romabende in het Antwerpse, die beschuldigd werden van een aantal brutale overvallen in Antwerpen. Eén van de slachtoffers, een hoogbejaarde vrouw, overleed aan haar verwondingen. Drie andere vrouwen werden zwaar toegetakeld, één van hen, een 95-jarige dame, kwam erover getuigen. De kleindochter van het overleden slachtoffer: “Het waren weerloze oudere mensen. Wat mijn oma heeft meegemaakt, ze hebben haar gewoon afgeslacht. Haar gezicht was onherkenbaar”.
Volgens bepaalde advocaten tonen de daders in het geheel géén berouw. Wel proberen ze de schuld in andermans schoenen te schuiven, maar verontschuldigingen zijn er niet gekomen. Te vrezen valt dat de rechtbank weer rekening zal houden met allerlei ‘verzachtende omstandigheden’ – een ongelukkige jeugd, de dictatuur in Roemenië wellicht… - en dat deze moordenaars na een aantal jaren (1/3de van 20 jaar is 7 jaar…) weer vrij komen.

Energie kost gezin 3.000 euro jaarlijks – stijging van 14% op jaar tijd

Volgens cijfers van de Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas (CREG) zouden de elektriciteitskosten voor een doorsnee Vlaams gezin op één jaar tijd met 33% gestegen zijn. Een spaarzaam West-Vlaams gezin – men ging uit van het distributienetgebied van Gaselwest en een elektriciteitsleverancier Electrabel – betaalde afgelopen jaar 612,5 euro aan een stroomverbruik van 3,5 megawattuur. Dit jaar zou de factuur ondertussen opgelopen zijn tot 812 euro, een verhoging van 32,5%.
De verhoging is volgens CREG alleen toe te schrijven aan het verhoogde distributienettarief van Gaselwest, dat het geld nodig heeft om de “groenestroomcertificaten voor zonnepanelen en de energiebesparende REG-premies moet kunnen blijven betalen” (verslag in Het Laatste Nieuws, 21.10.2011).
Nog slecht nieuws vanuit de energiesector? Ook diesel is opnieuw in prijs gestegen, waardoor de magische, en enkele jaren door iedereen voorspelde onbereikbare grens van 1,5 euro in zicht komt! Het Laatste Nieuws ging de prijs ontleden en kwam tot de ontdekking dat slechts 52,8% van de prijs per liter naar de olieraffinaderijen en de tankstations gaat. “De overige 47,2% gaat in de vorm van accijnzen, btw en andere bijdragen naar de overheid”.
Het beurshuis Petercam rekende uit dat wie zijn energiegebruik in 2010 stabiel kon houden, toch gemiddeld 14% meer heeft uitgegeven dan het jaar daarvoor.
En ondertussen ziet het ernaar uit dat de staat, die blijkbaar ‘bijzonder dankbaar’ is voor deze meerinkomsten, er ondertussen aan denkt om de fiscale aftrekbaarheid van dienstencheques te verminderen of af te schaffen, de aftrek van de premies voor pensioensparen te verminderen en de aftrek in het kader van hypothecaire leningen te verminderen. We zijn werkelijk ‘gezegend’ met België!

Record aantal overvallen van juwelierszaken

In 2010 telde men het hoogste aantal gewapende overvallen op juwelierszaken in België, dat blijkt uit het antwoord van de minister van Binnenlandse Zaken, Annemie Turtelboom (Open VLD) op mijn schriftelijke vraag. In 2005 telde men 36 gewapende overvallen, een aantal dat in 2007 zakte tot 20. In 2010 werden er 44 gewapende overvallen geregistreerd, bijna 4 per maand dus.
Opmerkelijk is verder dat het Waalse Gewest over alle jaren samengenomen het hoogste aantal gewapende overvallen kende: 69, op de voet gevolgd door het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, een totaal van 68. In het Vlaamse Gewest werden er 65 overvallen op juweliers geregistreerd.
Ik betreurde tevens dat er op het departement Binnenlandse Zaken geen gegevens beschikbaar waren betreffende de beveiligingsmaatregelen bij de betrokken juweliers. Ook niet, wat nochtans fundamenteel is inzake het opzetten van een mogelijke ontradingsbeleid, wat betreft het aantal diefstallen of overvallen dat dankzij het doorschakelingsysteem van de alarminstallatie verhinderd kon worden.

Over de dreigementen van Electrabel

Niet dat ik de regeringspolitiek van Di Rupo wil gaan steunen, of dat ik achter zijn maatregelen sta om de Vlaamse middenklasse nog meer uit te persen dan België op dit moment al doet, maar ik sta toch écht verbijsterd te kijken naar het schouwspel dat Electrabel ons brengt. De (ondertussen Franse) energiereus vecht een eventuele nucleaire taks van 750 miljoen euro aan en dreigt ermee alle toekomstige investeringen in de steek te laten.
“De bedragen die worden genoemd, gaan volledig in tegen de verbintenissen die de staat in 2009 met ons is aangegaan”, aldus een communicatie van GdF Suez, de firma die onder andere Electrabel onder de vleugels heeft. Het bedrijf beroept zich daarmee op het herenakkoord van oktober 2009, gesloten onder premier Van Rompuy en minister van Energie Magnette, liet Electrabel toe om zijn oudste kerncentrales in België nog 10 jaar langer open te houden, in ruil voor een nucleaire taks van 250 miljoen euro.
Deze taks moest zogezegd de nucleaire winst, die Electrabel op die oudste kerncentrales (die tenslotte allemaal afgeschreven waren, en dus puur op winst draaiden) maakte, compenseren, maar de gezamenlijke oppositie in de commissie Bedrijfsleven heeft die waardering op 250 miljoen euro steeds in twijfel getrokken, een stelling waarin we bijgetreden werden door de energieregulator CREG.
Maar er is meer, véél meer! Voor zover ik weet heeft Electrabel, die zich nu beroept op het zogenaamd herenakkoord, de daarin voorziene taksen nooit betaald. En als ze betaald werd, heeft hetzelfde bedrijf steeds weer via gerechtelijke weg de taksen teruggeëist. Ja, wat is het nu?
Tenslotte moet mij toch van het hart, dat het bedrijf dat mede aan de basis ligt van een ondoorzichtig, monopolistisch en duur energiebeleid, nu opeens begint te krijsen bij een hogere nucleaire taks: van een hypocrisie gesproken… België is steeds de melkkoe geweest voor GdF Suez, waar de Franse staat de hoofdaandeelhouder is geweest: doet u dat ook denken aan het Dexia-verhaal? Een bepaald patroon wordt toch stilaan duidelijk, meen ik…

Ondergang van het avondland? Een Indische visie

R. Vaidyanathan is professor financiële wetenschap onder andere aan het Indische Instituut voor Management in Bangalore, hij behoort tot de top van de economische kaders in India, laat ik mij vertellen. En een gunstige wind deed een Engelstalige tekst op mijn tafel belanden, met daarin een aantal fundamentele zaken. Goed voor een vertaling en een samenvatting dus.
Professor Vaidyanathan begint met de stelling dat China en India niet te beschouwen zijn als nieuwe supermachten, zij halen alleen hun originele positie weer in. In 1820 bijvoorbeeld waren beide landen al goed voor 50% van de wereldeconomie.
De crisis van het Westen dan, want daar gaat het mij vooral om in de tekst van Indiër. Hij wijst het Westen met de vinger, omdat het een woord al “sparen” heeft geschrapt uit het woordenboek, en ook een begrip als “familie” van betekenis heeft ontdaan. Europa heeft de families “genationaliseerd”: ouderdom, gezondheidszorg, alleenstaande moeders – alles behoort tot de verantwoordelijkheid van de staat, aldus de professor, die zich hierover dus bijzonder bezorgd toont. Vooral op het vlak van de pensioenen wordt dit voor de Europese staten een écht blok aan het been, want de mensen leven langer, en gezonder.
Wil de Europeanen nog wel werken, vraagt Professor Vaidyanathan zich af. Het weekend begint vrijdagmorgen. Luiheid en hangmatsocialisme zijn begrippen die wij in België ook goed kennen. Hoeveel ouders hebben nog controle over hun kinderen. Hij haalt een rabbi in Londen aan: “Er zijn tekenen van arteriosclerose van de cultuur. Een beschaving is dus oud en versleten geraakt”.
“In India is de maatschappij georganiseerd en de regering ongeorganiseerd. In Europa is de maatschappij ongeorganiseerd, waardoor de staat de zorg van veel families moet overnemen. De markt crash is vooral te wijten aan het aannemen van een model waarbij de consumptie betaald wordt door leningen en niet door sparen. Hoe lang zal het Aziatisch spaargeld het Westers uitgavenbeleid kunnen ondersteunen?”
India wordt bedreigd door twee belangrijke gevaren: links in India wil een ‘grote staat’ in het leven roepen om ook daar de families te ‘nationaliseren’. En de grote kapitalisten willen Big Business en een volledig vrij kapitalisme. In Europa staan wij voor dezelfde uitdagingen, toch?

Steeds meer agressie op de treinen

Op mijn schriftelijke vraag antwoordde minister van Ambtenarenzaken en Overheidsbedrijven (Inge Vervotte) dat het aantal gemelde gevallen van agressie tegen treinbegeleidingspersoneel op 5 jaar tijd met minstens 40% gestegen is: van 696 gevallen in 2006 tot 968 gevallen van verbale of fysieke agressie in 2010 (cijfers bekend tot 31 november 2010).
Ook het aantal ziektedagen als gevolg van deze agressie steeg, zij het dat die stijging minder uitgesproken was. Toch noteerde ik ook hier een stijging van minstens 20% - minstens, omdat ook hier slechts cijfers voorhanden waren tot 1 november 2010). In 2006 waren treinbegeleiders ten gevolge van fysieke of verbale agressie 1.847 dagen met ziekteverlof, in 2010 (eerste 10 maanden dus) waren ze 2.207 dagen afwezig.
Het is duidelijk dat de maatschappelijke én economische kostprijs van het geweld tegen treinbegeleiders een stijgende aandacht moet krijgen van het beleid